04-12-2018

Marian Rejewski – niezrównany kryptolog

Inicjatywę upamiętnienia Mariana Rejewskiego zgłosiły trzy osoby: Janina Sylwestrzak – córka kryptologa oraz Jan Ciechanowski i Marek Grajek. Bieg nadał sprawie burmistrz Krzysztof Bugla. I tak 4 grudnia odsłoniliśmy tablicę z następująca inskrypcją:

Marian Rejewski (1905 – 1980)
genialny polski matematyk i kryptolog.

Mieszkał w tym domu w roku 1932,
gdy złamał szyfr niemieckiej maszyny Enigma,
tworząc podstawy nowoczesnej kryptologii matematycznej.
Jego koncepcje, rozwinięte przez współpracowników
z Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
oraz kryptologów alianckich, przyczyniły się do ocalenia
milionów istnień ludzkich w czasie II wojny światowej.

 

Jeśli którykolwiek z Polaków miał realny wpływ na przebieg II wojny światowej, to był nim na pewno Marian Rejewski. Geniusz tego człowieka wsparty pracą zespołu najpierw polskich, a potem angielskich kryptologów przyniósł trudne do przecenienia owoce. Minęło jednak wiele lat, nim świat poznał prawdę o naszym rodaku.

My, żoliborzanie, jesteśmy dumni, że Marian Rejewski mieszkał i pracował pośród nas. Są cztery żoliborskie adresy związane z osobą wybitnego kryptologa: pierwszy to ten Mickiewicza 20, przy którym odbyła się uroczystość upamiętnienia. Tu wynajmował pokój na przełomie lat 32/33. Drugi adres przy ulicy Sułkowskiego miał charakter przejściowy (numeru nie znamy). Trzeci to Mickiewicza 8, gdzie kupił mieszkanie, w którym mieszkał w latach 1935/1939. Stąd w roku 1939 wyruszył na wojnę. Czwarty adres pojawił się w kilka lat po wojnie – Gdańska 2. Tu mieszkał wraz z rodziną córki do końca życia.

Sylwetkę kryptologa przedstawił Marek Grajek. Uczeń szkoły z Białołęki im. Polskich Matematyków Zwycięzców Enigmy (STO ZSS nr 2) podzielił się refleksją, jak zbiorowy patron szkoły fascynuje uczniów i jaki mato wpływ na ich postawę. Szkoła wystawiła dwa poczty sztandarowe. Tablicę odsłonili inicjatorzy upamiętnienie w towarzystwie uczennicy SP nr 65 im. Władysława Orkana. Uczniowie tej szkoły, obecni na uroczystości, interesują się matematyką. I zapewne będą opiekować się tablicą. Zaproszeni byli również uczniowie SP nr 392 im. Jana Bytnara „Rudego”.

Córka kryptologa, Janina Sylwestrzak, ze wzruszeniem podziękowała za upamiętnienie i za obecność na uroczystości. Burmistrz Krzysztof Bugla złożył pod tablicą wiązankę w imieniu żoliborskiego samorządu.